Εφαρμοσμένη Φυσιολογία στην προπονητική του Τριάθλου

Εφαρμοσμένη Φυσιολογία στην προπονητική του Τριάθλου (Applied Physiology at Triathlon)

Μέθοδοι καθορισμού της έντασης προπόνησης/ άσκησης : Φυσιολογικά και προπονητικά ζητήματα υπο διερεύνηση

Κείμενο : Γιάννης Ψαρέλης, BSc, MSc, MBA, PhDc. Πιστοποιημένος προπονητής αθλημάτων αντοχής (τρεξίματος, κολύμβησης, τριάθλου). Κινητό: 6937170260 & Email: smartsportcoach@hotmail.com

Εισαγωγή

Ο καθορισμός της έντασης με βάση κάποιο ποσοστό μία φυσιολογικής παραμέτρου είναι κάτι το οποίο απασχολεί την επιστημονική και την προπονητική κοινότητα. Στόχος να καθορισθεί η ένταση που θα επιφέρει τα κατάλληλα προπονητικά αποτελέσματα.

Εάν καθορίσουμε την προπόνηση με τις κλασσικές παραμέτρους δηλαδή ως ποσοστό του %VO2max ή %HR κινδυνεύουμε να δώσουμε διαφορετικό προπονητικό ερέθισμα και να έχουμε διαφορετική μυική ανταπόκριση.

Οι Meyer et al. αναφέρουν ότι φορτίο που αντιστοιχεί στο 75%VO2max αντιστοιχεί σε ποσοστό που ποικίλει από το 86 έως το 118% του Αναερόβιου Κατωφλιού και σε συγκεντρώσεις γαλακτικού στο αίμα από 1,4 έως 4,6mmol/l.  Παρότι οι έντονες διακυμάνσεις στο γαλακτικό αναμένονται σε ετερογενή γκρουπ αυτό παρατηρείται και σε ομογενή γκρουπ. Οι Scharhag- Rosenberger et al. ανέφεραν ότι σε ένταση που αντιστοιχεί στο 71+/- 1% της %VO2maxR κάποιοι συμμετέχοντες στην έρευνα ήταν πάνω από το αναερόβιο κατώφλι και κάποιοι άλλοι κάτω από αυτό.

Ομως τα ίδια προβλήματα υπάρχουν και όταν χρησιμοποιούμε παραμέτρους όπως το ποσοστό της μέγιστης καρδιακής συχνότητας (%Heart rate).

Γίνεται φανερό ότι αυτό δημιουργεί διαφορετικές φυσιολογικές ανταποκρίσεις καθώς εάν ο αθλητής ξεπεράσει το αναερόβιο κατώφλι ενώ εμείς στοχεύαμε να δώσουμε ένα σταθερό ερέθισμα τότε θα έχουμε αύξηση στον αερισμό του αθλούμενου καθώς σταδιακή αύξηση της οξύτητας του μυικού περιβάλλοντος και του αίματος καθώς και την συσσώρευση μεταβολιτών που εντείνουν τον μυικό κάματο και μειώνουν την δυνατότητα συνέχισης παραγωγής μυικού έργου.

Oι  Mann, Lamberts, & Lambert (2013) διευκρινίζουν ότι δεν είναι ξεκάθαρο κατά πόσο η άσκηση κάτω και πάνω ένα κατώφλι είναι πιο σημαντική για να επιφέρει πιο σημαντικά προπονητικά αποτελέσματα από ότι κάποια άλλη αύξηση στην ένταση άσκησης.

Πρακτικά προβλήματα

O προσδιορισμός της έντασης βάση το ποσοστό της μέγιστης πρόσληψης οξυγόνου προυποθέτει ότι έχει γίνει σωστός προσδιορισμός αυτή κάτι που δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο και πολλές φορές ακόμα και εάν τα κριτήρια για μέγιστη προσπάθεια πληρούνται (το αναπνευστικό πηλίκο να είναι πάνω από 1,1, η συγκέντρωση γαλακτικού να είναι πάνω από 8mmol/l, να έχουμε πλατό στη VO2) μπορεί να μην έχουμε αξιόπιστες τιμές.

Το ίδιο πρόβλημα υπάρχει και όταν χρειάζεται να μετρήσουμε την μέγιστη καρδιακή συχνότητα όπου μπορεί να μην λάβουμε αξιόπιστες τιμές.

Προποπνητικές προσαρμογές ως συνάρτηση του γονότυπου

Το πόσο προπονήσιμος δηλαδή πως θα ανταποκριθεί στην προπόνηση δεν εξαρτάται μόνο από το φυσιολογικό στρες της προπόνησης αλλά και τον γονότυπο.

Σε μία μελέτη με τίτλο “Heritage Family” φάνηκε 2,5 μεγαλύτερη διακύμανση μεταξύ των οικογενειών από ότι μέσα στις ίδιες τις οικογένειες και αυτό ύστερα από προπόνηση 20 εβδομάδων.

Συμπεράσματα

Γνωρίζουμε ότι καμία μέθοδος προσδιορισμού της έντασης άσκησης δεν είναι χωρίς περιορισμούς. Ολες οι μέθοδοι έχουν περιορισμούς και έτσι για να αποφασίσουμε για την επιλογή της βέλτιστης φυσιολογικής παραμέτρου πρέπει να λάβουμε υπόψιν μας την ένταση της προπόνησης, τα χαρακτηριστικά των αθλουμένων, τον διαθέσιμο εργαστηριακό εξοπλισμό κ.λπ.

Για χαμηλή  ένταση (π.χ.<60%VO2max) είναι λογικό να χρησιμοποιήσουμε παραμέτρους όπως το %VO2max, %HRmax, %VO2R, %HRR σε σχέση με τον καθορισμό της έντασης με βάση τα κατώφλια.

Για μέτρια ένταση είναι καλύτερα να σχεδιάσουμε την προπόνηση με βάση τις εξής παραμέτρους %VO2R, %HRR σε σχέση με τα VO2max, %Hrmax ώστε να τοποθετήσουμε όλους τους αθλούμενους στο ίδιο επίπεδο πάνω από την κατάσταση ξεκούρασης.

Σε υψηλές εντάσεις το να λαμβάνουμε υπόψιν μας τα ανερόβια κατώφλια γίνεται αρκετά σημαντικό.

Bibliography

Mann, T., Lamberts, R. P., & Lambert, M. I. (2013). Methods of Prescribing Relative Exercise Intensity : Physiological and Practical Considerations. Sports Medicine, 613-625.

Triathlon Coaching Services

Triathlon Coaching Services

About triathlonworld

O Γιάννης Ψαρέλης γεννήθηκε το 1969 στην Αθήνα. Από το 1978 ασχολείται με τον αθλητισμό. Είναι αναγνωρισμένος προπονητής τριάθλου από την Ironman και Level 3 προπονητής τριάθλου από την εθνική Ομοσπονδία της Νεας Ζηλανδίας (με το καλύτερο σύστημα διαβίου εκπαίδευσης προπονητών), πιστοποιημένος δάσκαλος κολύμβησης (Teacher ID: 15843) από τον Σύνδεσμο Προπονητών Κολύμβησης της Αυστραλίας καθώς και Αργυρού Επιπέδου Διεθνής προπονητής από τον ίδιο σύνδεσμο (ASCTA International Silver :0534). Επίσης, είναι πιστοποιημένος προπονητής κολύμβησης από τον Σύνδεσμο Προπονητών κολύμβησης των ΗΠΑ επιπέδου 4:5 (ASCA Level 4:5). Συνολικά έχει συμμετάσχει σε περισσότερους από 200 αγώνες τριάθλου και multistports και σε περισσότερους από 150 αγώνες τρεξίματος εκτός σταδίου. Έχει διατελέσει μέλος της Ολομέλειας της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής, Διοικητικός Διευθυντής στην Διεθνή Ολυμπιακή Ακαδημία, Γενικός Γραμματέας στην Ελληνική Ομοσπονδία Τριάθλου, Διευθυντής Αθλήματος στην ΟΕΟΑ Αθήνα 2004 κ.λπ. Έχει επίσης εμπνευστεί και διατελέσει Αθλητικός Διευθυντής του Κέντρου Υψηλού Αθλητισμού (Sports Excellence). Σπουδές: Χημεία (ΕΚΠΑ), ΜΒΑ (ΟΠΑ), Μεταπτυχιακό στην Αθλητική Διοίκηση (MSc,Lyon 1), το Μάρκετινγκ και την Επικοινωνία ( από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο ΑθηνώνMSc). Πρόσφατα, είναι στη διαδικασία ολοκλήρωσης Μεταπτυχιακού πάνω στην Μεγιστοποίηση της Αθλητικής Απόδοσης και την Προπονητική (ΔΠΘ). Σήμερα, είναι υποψήφιος Διδάκτωρ στο ΔΠΘ με αντικείμενο την εφαρμοσμένη Φυσιολογία στα αθλήματα αντοχής.