Kate Allen (Χρυσό μετάλλιο στο Τρίαθλο το 2004) : «Μάθαμε να σκεπτόμαστε με όρους βιοχημείας»

Κείμενο : Γιάννης Ψαρέλης  (Tri NZ Level 2 Accredited Coach, American Swimming Coaches Association Level 2 Certified Coach, Australian Swimming Teachers and Coaches Association Bronze License, International Triathlon Coaches Association  Certified Coach)- Προπονητής Τριάθλου & αθλημάτων αντοχής (www.smartsport.gr – Email : info@triathlonoworld.gr)

H συνέντευξη της Kate Allen με ανάγκασε να σκεφτώ πολλά ζητήματα, να μελαγχολήσω ως Ελληνας, να χαρώ για την επιστημoνική εξέλιξη στο Τρίαθλο, να τολμήσω να ξαναεπαναφέρω και να παρουσιάσουμε τα ζητήματα βιοχημείας της  άσκησης και να γράψω αυτό το άρθρο.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.

Πριν από αρκετά χρόνια εξαιτίας του ντόπινγκ που ήταν κυρίαρχο θέμα στα ΜΜΕ πολλοί έλεγαν ότι «όπως έχει καταντήσει ο αθλητισμός σε λίγο δεν θα χρειάζονται προπονητές αλλά χημικοί».

Δυστυχώς αυτό είναι τελείως παραπλανητικό και δεν αποδίδει την αλήθεια για τον ρόλο των χημικών στην εξέλιξη της αθλητικής επιστήμης. Όσες φορές η αθλητική επιστήμη έχει κάνει σοβαρά βήματα προόδου και εξέλιξης αυτό οφείλεται στην Χημεία και αυτό είναι πέρα από οποιαδήποτε αμφισβήτηση.

Όσες προπονητικές απόψεις και θεωρίες διατυπώθηκαν και βασίζονταν στην παρατήρηση  κάποιων προπονητών όλες αυτές οι περιπτώσεις κατέρρευσαν. Μόνο όσες θεωρίες είχαν χημικό υπόβαθρο άντεξαν σε βάθος χρόνου.

Όντας χημικός, μπορώ να καταλαβαίνω τις επιστημονικές μελέτες στους τομείς της βιοχημείας της άσκησης και αυτό που καταλαβαίνω είναι ότι η προπονητική που εφαρμόζεται στην χώρα μας έχει μείνει πίσω από τις εξελίξεις σε αυτούς τους τομείς άσχετα εάν πανηγυρίζουμε για κάποιες επιτυχίες κυρίως σε ομαδικά αθλήματα που δεν χρειάζεται υψηλή αθλητική επιστήμη.

Έχοντας την τύχη να κάνω την τύχη να έχω κάνει την συνέντευξη της Kate Allen επιβεβαίωσα αυτό που πάντοτε πίστευα ότι δηλαδή ότι μόνο ότι βασίζεται σε βιοχημικές έρευνες κάτι μπορεί να είναι αξιόπιστο και σοβαρό. Όταν θα διαβάσετε  την συνέντευξη της Kate Allen θα δείτε ότι ακριβώς αυτό λέει.

Ότι προπονήθηκαν με βιολογικές (εννοεί βιοχημικές) αρχές. Δηλαδή δεν έχασαν χρόνο να πειραματίζονται με τον προπονητή της σε εικασίες που κατά καιρούς διαβάζουμε στα περιοδικά. Εχοντας καταννοήσει τα βασικά της βιοχημείας της άσκησης εστίασαν σε αυτά και τίποτα παραπάνω. (Σημείωση :Η επιστημονική βιβλιογραφία στο Τρίαθλο μέχρι και δέκα χρόνια πριν ήταν πολύ φτωχή αλλά ευτυχώς τώρα συνεχώς αυξάνεται και εστιάζει σε πολλούς και διαφορούς τομείς του αθλήματος).

Οι χώρες οι οποίες είναι δυνατές στον αθλητισμό ( και όταν λέμε αθλητισμό δεν συζητάμε για τις αθλοπαιδείες – ποδόσφαιρο, μπάσκετ, χάντμπολ, πόλο, βόλευ- μιλάμε για τον αθλητισμό όπου κερδίζει ο καλύτερος αθλητής) είναι αυτές που έχουν πολύ καλά επανδρωμένο κέντρο υψηλού αθλητισμού.

Δυστυχώς το κέντρο υψηλού αθλητισμού στο ΟΑΚΑ ουσιαστικά ποτέ δεν λειτούργησε. Θυμάμαι αρχηγό  της ολυμπιακή αποστολής μας να πανηγυρίζει για την αύξηση των μεταλλίων της ελλάδος σε ολυμπιακούς αγώνες όμως ταυτόχρονα να παραδέχεται ότι ποτέ δεν λειτούργησε το Εθνικό Κέντρο Αθλητικής Ερευνας και Υψηλού Αθλητισμού. Καθώς πολλά αποκαλύφθηκαν ο καθένας βγάζει τα συμπεράσματά του. Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι Ελληνες αθλητές δεν είχαν και δεν έχουν την υποστήριξη που έχουν οι συναθλητές τους από τις αθλητικά προηγμένες χώρες και όσο ταλέντο και να έχουν αυτό δεν αρκεί.

Οντας αθλητής της εθνικής ομάδας επί χρόνια και κάνοντας εργομετρικές εξετάσεις εκεί αυτό που παρατήρησα είναι πόσο πίσω είμαστε σε σχέση με αυτά που έβλεπα ότι κάνουν οι Αυστραλοί και οι Αμερικάνοι. Αυτές οι χώρες, και κάποιες άλλες ακόμα, δημιουργούν προπονητικές σχολές καθώς επιδοτούν την έρευνα και βρίσκουν νέα σημαντικά ευρήματα που αλλάζουν τα δεδομένα αναφορικά με το πως πρέπει να προπονηθεί ένας ανθρώπινος οργανισμός για να κάνει προσαρμογές ικανές να του επιτρέψουν να μεγιστοποιήσει την απόδοσή του σε ένα άθλημα.

Αυτές οι χώρες συμβάλλουν στην εξέλιξη των αθλημάτων και γι΄αυτό είναι πρώτες σε βάθος χρόνου. Αρα εμείς είμαστε καταδικασμένοι να παρακολουθούμε τις εξελίξεις και να ελπίζουμε ότι θα έχουμε ιδιαίτερες περιπτώσεις αθλητών που θα μπορέσουν εφαρμόζοντας αυτά που μαθαίνουμε να έχουμε κάποια διάκριση.

Ομως και πέρα από τον υψηλό αθλητισμό και αυτό που βλέπουμε είναι ότι δεν υπάρχει μέριμνα για διάδοση της αθλητικής επιστήμης. Τα περιοδικά που διαβάζουμε πιο πολύ εστιάζουν να προβάλλουν εταιρείες και προϊόντα αθλητικού εξοπλισμού και λιγότερο να παρουσιάσουν νέες μελέτες για την λειτουργία και «απόδοση»  του ανθρώπινου σώματος.

Ταυτόχρονα η Βιοχημεία της άσκησης δεν είναι τόσο διαδεδομένη στην Ελλάδα και ούτε οι γυμναστές που εκπαιδεύονται στα ΤΕΦΑΑ έχουν επαρκείς γνώσεις χημείας και βιοχημείας και έτσι δεν μπορούν να κατανοήσουν την αξία τους. Ο προπονητής στις περισσότερες πειρπτώσεις διαβάζει την ερμηνεία των ερευνών, που πολλές φορές δεν είναι και η πιο σωστή, δηλαδή ψάχνει για μασημένη τροφή.

Στις περισσότερες περιπτώσεις κάθε προπονητής λέει τις δικές του θεωρίες και ο τρόπος που κρίνεται ο καθένας είναι από τα αποτελέσματα. Έχεις κάποια επιτυχία τόσο είσαι καλός προπονητής. Βέβαια ένα ολόκληρο σύστημα κατέρρευσε καθώς φάνηκε ότι κάποιοι φάνηκε ότι αντιλήφθηκαν την σπουδαιότητα της Χημείας με λάθος τρόπο.

Εμείς θα προσπαθήσουμε να έχουμε συνεχώς άρθρα σχετιζόμενα με αυτό που λέμε οι χημικοί «κλινική» χημεία και βιοχημεία  που θα βοηθήσουν τους αθλητές που κάνουν Τρίαθλο. Αυτά είναι πιο σημαντικά από μία κλειστή ρόδα και θα πρέπει να απασχολούν τον αθλητή καθώς πρωτίστως αφορά την υγεία τους. Ιδίως όσοι κάνουν Ironaman θα έπρεπε να ανεβάσουν πολύ το επίπεδο γνώσεών τους σε θέματα βιοχημείας πριν συμμετέχουν σε ένα τέτοιο αγώνα.

Όποιος πραγματικά ενδιαφέρεται για να βελτιωθεί είναι σημαντικό να διαβάζει αυτά τα άρθρα. Έχουμε απομονώσει αρκετά ζητήματα  που θα καλύψουμε.

Μεταξύ των άλλων:

  1. Αφυδάτωση
  2. Υπονατραιμία
  3. Κόπωση κεντρικού νευρικού συστήματος
  4. Γαλακτικό οξύ και πως χτίστηκε μία ολόκληρη προπονητική φιλοσοφία στην μέτρηση αυτού και πως άλλες παράμετροι όπως σφυγμοί και βαττ μπορούν να μας παραπλανήσουν.
  5. Πτώση Ph στους μύες
  6. ….